Sprawy o zapłatę i nakazy zapłaty

Dwie strony tej samej sprawy

Sprawy o zapłatę prowadzę w obie strony: dla wierzycieli, którzy chcą odzyskać swoje pieniądze, i dla osób pozwanych, którym z sądu przyszedł nakaz zapłaty. To pozwala mi dość dobrze przewidzieć, co zrobi druga strona — a w tych sprawach więcej rozstrzyga się przez terminy i formalności niż przez spór o to, kto ma rację.

Dostał Pan nakaz zapłaty — liczy się czternaście dni

To najczęstsza sprawa, z jaką dzwonią do mnie mieszkańcy Bytomia i Zabrza. Z sądu przychodzi biała koperta, w środku nakaz zapłaty na kilka tysięcy złotych, często za dług sprzed lat, sprzedany po drodze firmie windykacyjnej. Odruch bywa taki, żeby odłożyć to na później i przemyśleć. To najgorsze możliwe rozwiązanie.

Na wniesienie sprzeciwu albo zarzutów są dwa tygodnie od doręczenia nakazu. Po tym terminie nakaz się uprawomocnia i sprawa przestaje dotyczyć tego, czy dług istnieje — zaczyna dotyczyć wyłącznie tego, jak komornik go ściągnie. Sprzeciw w postępowaniu upominawczym jest wolny od opłaty, więc nie ma żadnego powodu, żeby go nie złożyć, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości.

Cały przebieg, wraz z tym, co zrobić krok po kroku i na co zwrócić uwagę w nakazie z e-sądu, opisałem w artykule Dostałem nakaz zapłaty — co teraz?.

Przedawnienie — najczęstsza skuteczna obrona

Bardzo duża część spraw wytaczanych przez firmy windykacyjne dotyczy roszczeń przedawnionych. Zasadą jest sześcioletni termin przedawnienia, ale roszczenia okresowe oraz związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po trzech latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W praktyce oznacza to, że większość długów konsumenckich sprzed kilku lat jest już nie do wyegzekwowania — pod warunkiem, że ktoś na to wskaże.

Wobec konsumenta sąd powinien uwzględnić przedawnienie z urzędu, ale w praktyce nie zawsze to robi, zwłaszcza gdy pozwany w ogóle nie odpowiada na pozew. Milczenie kosztuje tu najwięcej.

Odzyskiwanie należności

Po drugiej stronie prowadzę sprawy dla przedsiębiorców i osób prywatnych, którym ktoś nie zapłacił — za wykonaną usługę, dostarczony towar, wynajem albo pożyczkę. Zaczynam zwykle od wezwania do zapłaty, bo w wielu przypadkach samo pismo od kancelarii kończy sprawę bez sądu, a jeśli nie kończy, to i tak jest potrzebne. Dalej idzie pozew, zwykle w postępowaniu upominawczym albo nakazowym, które są szybsze i tańsze niż zwykły proces.

Przy zabezpieczonych wierzytelnościach i dokumentach takich jak faktura zaakceptowana przez dłużnika czy weksel warto rozważyć postępowanie nakazowe, bo nakaz stanowi tytuł zabezpieczenia jeszcze przed prawomocnością.

Egzekucja komornicza

Sam wyrok nie oznacza jeszcze pieniędzy. Prowadzę sprawy na etapie egzekucji: wniosek do komornika, poszukiwanie majątku dłużnika, wyjawienie majątku, a po drugiej stronie — skargi na czynności komornika, powództwa przeciwegzekucyjne i wnioski o ograniczenie egzekucji, gdy zajęcie jest nadmierne albo dotyczy składników wyłączonych spod egzekucji.

Jeżeli długów jest wiele i przekraczają realne możliwości spłaty, sensowniejszym rozwiązaniem od obrony w każdej sprawie z osobna bywa upadłość konsumencka, która zawiesza wszystkie egzekucje naraz.

Ile to kosztuje

Opłata od pozwu o zapłatę przy wartościach do dwudziestu tysięcy złotych jest stała i zależy od progu — od 30 złotych przy najdrobniejszych roszczeniach do 1000 złotych przy kwotach zbliżonych do dwudziestu tysięcy. Powyżej tej wartości opłata wynosi 5 procent dochodzonej kwoty. Sprzeciw od nakazu w postępowaniu upominawczym nie podlega opłacie.

Honorarium ustalam po zapoznaniu się ze sprawą i podaję je na pierwszym spotkaniu. W sprawach o odzyskanie należności możliwe są rozliczenia częściowo uzależnione od skuteczności.

Co przygotować

• Nakaz zapłaty wraz z kopertą — data doręczenia bywa kluczowa
• Pozew i załączniki, jeśli zostały doręczone
• Umowę, fakturę lub inny dokument źródłowy
• Dowody wpłat, korespondencję z wierzycielem lub windykatorem
• Pisma od komornika, jeśli egzekucja już się toczy

Jeżeli termin na sprzeciw biegnie, proszę dzwonić od razu — przy dwóch tygodniach każdy dzień zwłoki zawęża pole manewru.

Najczęstsze pytania o nakaz zapłaty i sprawy o zapłatę

Ile mam czasu na sprzeciw od nakazu zapłaty?

Dwa tygodnie od doręczenia nakazu. Po tym terminie nakaz się uprawomocnia i trafia do komornika.

Czy sprzeciw od nakazu zapłaty jest płatny?

Sprzeciw w postępowaniu upominawczym jest wolny od opłaty. Zarzuty od nakazu w postępowaniu nakazowym podlegają opłacie.

Po ilu latach przedawnia się dług?

Zasadą jest sześć lat, a dla roszczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą trzy lata. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Czy sąd sam uwzględni przedawnienie?

Wobec konsumenta powinien zrobić to z urzędu, ale w praktyce bezpieczniej jest podnieść zarzut przedawnienia w sprzeciwie.

Ile kosztuje pozew o zapłatę?

Przy wartości do 20 000 zł opłata jest stała i zależy od progu — od 30 zł do 1000 zł. Powyżej tej kwoty wynosi 5% wartości przedmiotu sporu.

Mam wiele długów naraz — co wtedy?

Gdy zobowiązania przekraczają możliwości spłaty, zwykle skuteczniejsza od obrony w każdej sprawie osobno jest upadłość konsumencka, która zawiesza wszystkie egzekucje.