1. Dokumenty do zebrania przed pierwszym spotkaniem
Nie trzeba mieć wszystkiego — brak części dokumentów nie blokuje rozmowy. Ale im więcej Państwo przyniosą, tym szybciej powiem, jak sprawa realnie wygląda i ile potrwa.
Bezwzględnie potrzebne
- Odpis skrócony aktu małżeństwa — do pobrania w dowolnym USC albo przez profil zaufany
- Odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci — jeśli są małoletnie dzieci
- Dowód osobisty
Bardzo przydatne — sytuacja finansowa
- Zaświadczenie o dochodach własnych albo PIT za ostatni rok
- Wszystko, co wiadomo o dochodach współmałżonka — nawet nieformalnie
- Umowa kredytu hipotecznego, aktualne zadłużenie
- Wyciągi z kont za ostatnie miesiące, także wspólnych
- Akt notarialny mieszkania lub domu, numer księgi wieczystej
- Dokumenty samochodów, polisy, dane o oszczędnościach
Jeśli są dzieci
- Zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania dziecka — czynsz w części przypadającej na dziecko, jedzenie, ubrania, szkoła, zajęcia, leczenie
- Rachunki i faktury potwierdzające te koszty
- Dokumentacja medyczna, jeśli dziecko choruje albo wymaga terapii
- Informacja o dotychczasowym podziale opieki — kto odbiera ze szkoły, kto zostaje na noc
Jeśli zależy Państwu na orzeczeniu o winie
- Wiadomości, zdjęcia, wydruki — wszystko, co dokumentuje przyczynę rozpadu
- Obdukcje lekarskie, notatki policyjne, „niebieska karta", jeśli była przemoc
- Dane osób, które mogą zeznawać jako świadkowie
Ważne: dowody warto zabezpieczyć zanim druga strona dowie się o planowanym pozwie. Po złożeniu pozwu dostęp do wspólnych kont, dokumentów czy korespondencji często znika.
2. Pytania, które warto zadać adwokatowi
Pierwsze spotkanie to także Państwa okazja, żeby ocenić, czy chcą Państwo tej osobie powierzyć sprawę. Poniżej pytania, na które każdy adwokat powinien odpowiedzieć konkretnie — a jeśli odpowiada ogólnikami, to też jest informacja.
- Ile to będzie kosztować i co obejmuje ta kwota? Czy telefony i maile w trakcie sprawy są wliczone, czy płatne osobno. Czy są dopłaty za każdą rozprawę.
- Czy sprawę prowadzi Pan osobiście? W większych kancelariach na rozprawę często idzie aplikant. Warto wiedzieć z góry.
- Ile taka sprawa realnie trwa w tym sądzie? Konkretna odpowiedź brzmi inaczej niż „to zależy".
- Czy w mojej sytuacji warto walczyć o winę? Dobra odpowiedź uwzględnia koszt emocjonalny i czasowy, nie tylko szanse.
- Co mogę stracić, jeśli sprawa pójdzie źle? Adwokat, który mówi wyłącznie o szansach, nie mówi całej prawdy.
- Czy da się to załatwić bez procesu? Porozumienie z drugą stroną bywa lepsze niż wygrana po trzech latach.
- Jak będziemy się kontaktować i jak szybko dostanę odpowiedź?
- Co się stanie na pierwszej rozprawie i o co zapyta mnie sąd?
3. Oś czasu — co dzieje się kiedy
Poniżej typowy przebieg. Terminy są orientacyjne i różnią się między sprawą zgodną a sporną.
Przed pozwem — od kilku dni do kilku tygodni
Zebranie dokumentów, spotkanie z adwokatem, decyzja o strategii: rozwód zgodny czy z orzekaniem o winie, jakie wnioski dodatkowe. Przygotowanie pozwu.
Złożenie pozwu — dzień zero
Opłata 600 zł, pozew w biurze podawczym lub pocztą. Od tej daty liczy się bieg alimentów, jeśli o nie wnoszono.
Pierwsze tygodnie
Sąd rejestruje sprawę i doręcza pozew drugiej stronie, wyznaczając jej termin na odpowiedź. Jeśli był wniosek o zabezpieczenie alimentów — sąd rozpoznaje go w pierwszej kolejności, zwykle bez rozprawy. To zwykle pierwsza realna zmiana w sytuacji finansowej.
Kilka miesięcy do pierwszej rozprawy
Wymiana pism, zgłaszanie dowodów i świadków. Przy sporze o dzieci sąd kieruje rodziców na badanie do OZSS — na opinię czeka się zwykle kilka miesięcy.
Rozprawa
Przy drzwiach zamkniętych. Przesłuchanie obojga małżonków, przy dzieciach także świadka. Sprawa zgodna może się tu zakończyć wyrokiem.
Sprawa sporna — kolejne terminy
Świadkowie obu stron, opinia OZSS, czasem biegli. Od roku do kilku lat.
Wyrok i po nim
Od doręczenia wyroku z uzasadnieniem biegnie termin na apelację. Po uprawomocnieniu: odpis wyroku z klauzulą, zmiana danych w USC, ewentualny osobny podział majątku przed sądem rejonowym.
Ostatnia rzecz, o której warto pamiętać
Przygotowanie dokumentów jest ważne, ale nie jest warunkiem rozmowy. Jeśli sytuacja w domu jest trudna albo sprawa pilna, proszę po prostu zadzwonić — dokumenty skompletujemy po drodze. Gorzej, gdy ktoś odkłada pierwszy telefon o pół roku, bo „jeszcze nie ma wszystkiego".
